malinowa nowe logo_edited_edited_edited.png

STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

Niepubliczny żłobek

MALINOWA CHATKA

Preambuła, czyli nasze zasady wobec dzieci:

Przestrzegamy zasady dobra dziecka wyrażonej
w Konstytucji oraz praw dziecka wynikających
z Konwencji o Prawach Dziecka.
Dobro dziecka jest dla nas najważniejsze.
Chronimy wszystkie dzieci.
Stwarzamy dzieciom bezpieczne i przyjazne środowisko, w którym są szanowane i doceniane.

Nie tolerujemy przemocy wobec dziecka.
Czujemy się odpowiedzialni za dzieci i jesteśmy uważni, by rozpoznać dzieci, którym powinna być udzielona ochrona, pomoc i wsparcie.

W przypadku podejrzenia lub ujawnienia okoliczności, które mogą wskazywać, że dziecku zagraża bądź dzieje się krzywda, działamy bezzwłocznie.
Zapewniamy każdemu dziecku skuteczne wsparcie
i ochronę.

Słownik pojęć:

Pracownik – opiekun, a także każda osoba zatrudniona do opieki nad dziećmi do 3 roku życia na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej odpłatnej/nieodpłatnej (w tym wolontariatu).
Dyrektor – podmiot zatrudniający opiekuna, osoba kierująca pracą żłobka.
Dziecko – w rozumieniu niniejszego dokumentu to każdy małoletni, który nie ukończył 4 roku życia.
Opiekun dziecka – przedstawiciel ustawowy dziecka: rodzic[1] albo opiekun[2]; rodzic zastępczy[3]; opiekun tymczasowy (czyli osoba upoważniona do reprezentowania małoletniego obywatela Ukrainy, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki osób dorosłych)[4] .
Zgoda opiekuna dziecka – zgoda co najmniej jednego z rodziców dziecka, rodziców zastępczych, opiekuna, opiekuna tymczasowego.
Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci – wyznaczony przez właściciela placówki pracownik, który sprawuje nadzór nad realizacją standardów, monitoruje ich przestrzeganie, reaguje na sygnały o naruszeniach, prowadzi rejestr zgłoszeń oraz szkoli personel.
Krzywdzenie dziecka - krzywdzenie dziecka to jednorazowe albo powtarzające się nieprzypadkowe działanie lub zaniechanie, które powoduje lub może powodować u dziecka ból lub cierpienie

psychiczne bądź fizyczne. Może ono stanowić czyn zabroniony. Oceny czy dane działanie lub zaniechanie jest czynem zabronionym dokonują organy wymiaru sprawiedliwości.

Wyróżnia się 5 podstawowych form krzywdzenia:

Osoba odpowiedzialna za ochronę dziecka – pracownik wyznaczony przez właściciela żłobka odpowiedzialny za przyjmowanie zgłoszeń o zagrożeniu dobra dziecka i podejmowanie interwencji przed właściwymi organami lub instytucjami.
Osoba udzielająca wsparcia dziecku - osoba odpowiedzialna za opracowanie planu pomocy dziecku i monitorowanie postępów tego planu.
Dane osobowe dziecka - wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka, w tym jego imię i nazwisko, oraz wizerunek.

Przemoc fizyczna – obejmuje wszelkie nieprzypadkowe użycie siły fizycznej wobec małoletniego, w wyniku czego doznaje on bólu fizycznego i (ewentualnie) urazów lub zachowania, które mogą spowodować takie konsekwencje (stwarzają takie ryzyko). Przykładem takiej krzywdy jest bicie, potrząsanie, kopanie, duszenie, oparzanie, obezwładnianie, popychanie, rzucanie, rzucanie w dziecko ciężkim lub niebezpiecznym przedmiotem i inne. Przemocą fizyczną wobec dzieci są kary fizyczne czyli jakiekolwiek karanie z użyciem siły fizycznej, które ma na celu spowodowanie pewnego nawet niewielkiego bólu lub dyskomfortu. Obejmuje wszelkie uderzanie małoletniego ręką lub jakimkolwiek innym przedmiotem oraz kopanie, potrząsanie, rzucanie w niego przedmiotami, drapanie go, szczypanie, gryzienie, ciągnięcie za włosy lub uszy, nakazywanie utrzymywania jakiejś niewygodnej pozycji (np. klęczenie, stanie z podniesionymi rękami), oparzenie czy przypalenie bądź w postaci bolesnych czynności (np. zmuszanie do połykania gorących potraw, karmienie na siłę) i inne podobne akty.
Przemoc psychiczna – obejmuje wszelkie zachowania prowadzące do niszczenia lub zaburzenia u małoletniego konstruktywnego obrazu własnej osoby, wszelkie zachowania, które powoduję lub mogą powodować u małoletniego (bezpośrednio lub odległym w czasie) różne problemy emocjonalne lub psychospołeczne, w tym zaburzenia emocjonalne, poznawcze, zaburzenia zachowania oraz problemy psychiczne. Są to wszelkie zachowania, które w ocenie społecznej i naukowych standardów są psychologicznie destrukcyjne. Mogą to być zarówno powtarzające się zachowania jak i pojedyncze akty, mające na celu wywołanie u małoletniego przykrości, poczucia małej wartości bycia niekochanym, niechcianym, nieakceptowanym, itp. W szczególności przemoc psychiczna obejmuje takie zachowania jak: - wyzwiska, groźby i inne formy agresji werbalnej,

- straszenie; w tym grożenie lub sugerowanie użycia siły fizycznej w celu wyrządzenia bólu, grożenie zabiciem, wyrzuceniem z zajęć, szkoły, placówki, domu lub grożenie umieszczeniem dziecka w miejscu, którego nie lubi lub się boi, straszenie lub akty zniszczenia ulubionych rzeczy dziecka bądź wyrządzenie krzywdy ulubionym zwierzętom,

- izolowanie,

- szantażowanie,

- stawianie nadmiernych wymagań, nieliczenie się z możliwościami rozwojowymi dziecka,

- nadmierna kontrola, ograniczanie swobody,

- wzbudzanie poczucia winy, stałe obwinianie i krytykowanie, czynienie z dziecka tzw. „kozła ofiarnego”,

- upokarzanie, stosowanie poniżających porównań, zawstydzanie, wyśmiewanie, stawianie małoletniego w sytuacji sprzecznych wymagań,

-ignorowanie, demonstrowanie odrzucenia, celowe niedostrzeganie dziecka

- niereagowanie na potrzeby emocjonalne dziecka,

- namawianie lub zachęcanie małoletniego do niewłaściwych społecznie i moralnie zachowań (autodestrukcyjnych, antyspołecznych, przestępczych, dewiacyjnych i ryzykownych społecznie nieaprobowanych.

- nadmierna kontrola, ograniczanie swobody,

- wzbudzanie poczucia winy, stałe obwinianie i krytykowanie, czynienie z dziecka tzw. „kozła ofiarnego”,

- upokarzanie, stosowanie poniżających porównań, zawstydzanie,

wyśmiewanie, stawianie małoletniego w sytuacji sprzecznych wymagań,

- ignorowanie, demonstrowanie odrzucenia, celowe niedostrzeganie dziecka

- niereagowanie na potrzeby emocjonalne dziecka,

Przemoc seksualna - obejmuje jakikolwiek typ zachowań wykorzystujących małoletniego do stymulacji i satysfakcji seksualnej przez osobę dorosłą lub znacząco starszą, które mogą obejmować różne zachowania, zarówno z kontaktem fizycznym z małoletnim lub bez fizycznej styczności. Oznacza wciąganie osoby małoletniej w jakąkolwiek aktywność seksualną, która ma na celu satysfakcję erotyczną innej osoby, a której dziecko nie rozumie, nie ma możliwości obrony, i którą odbiera jako krzywdzącą w chwili zajścia lub później.

Jako przykład można wskazać:

- stosunki seksualne (genitalne, oralne, analne, udowe), pobudzanie i dotykanie intymnych miejsc dziecka, masturbacja przy użyciu małoletniego lub w jego obecności;

- rozmowy, komentarze, insynuacje lub żarty o treści seksualnej, ekshibicjonizm, podglądanie, wykonywanie czynności seksualnej przy dziecku, a także nakłanianie do oglądania pornografii lub udostępnianie mu treści mających taki charakter, lub też umożliwianie małoletniemu

zapoznanie się z nimi. Obejmują także materiały ukazujące dziecko

uczestniczące w rzeczywistych lub symulowanych zachowaniach o

wyraźnie

seksualnym charakterze;

- dotykanie, obejmowanie, poklepywanie bez wyraźnej zgody osoby, która osiągnęła wiek zgody, (Uwaga: w przypadku małoletnich poniżej 15 roku życia nie ma znaczenia fakt, że dziecko wyraziło zgodę);

- demonstrowanie treści o charakterze pornograficznym (fotografie, rysunki, teksty).

Zaniedbywanie - oznacza brak należnych dziecku zachowań, co powoduje

niezaspokajanie niezbędnych dla prawidłowego rozwoju potrzeb egzystencjalnych małoletniego związanych z odżywianiem, ubiorem, schronieniem, higieną, opieką medyczną, oraz kształceniem, ale też narażanie dziecka na jakiekolwiek niebezpieczeństwo i brak zapewniania bezpieczeństwa przez osoby odpowiedzialne za jego dobro. Zaniedbywanie może być intencjonalne lub niezamierzone, a wręcz nieświadome co do konsekwencji spowodowania sytuacji. Może mieć charakter powtarzalny lub incydentalny.

Rodzaje zaniedbywania:

- Fizyczne: nieodpowiednie odżywianie, ubiór, higiena, schronienie oraz brak nadzoru i opieki, a także narażanie zdrowia i życia dziecka na niebezpieczeństwo;

- Medyczne: nieszukanie pomocy medycznej lub poważne opóźnienie w jej szukaniu w sytuacji poważnych urazów czy chorób bądź problemów zdrowotnych małoletniego, brak podejmowania czynności zalecanych na bazie wiedzy medycznej w leczeniu dziecka;

- Edukacyjne i wychowawcze: brak stymulacji poznawczej małego dziecka, brak realizacji obowiązku szkolnego, przyzwolenie na wagarowanie, na nieuzasadnione opuszczanie szkoły, przyzwolenia i brak działań w sytuacji występowania u dziecka różnych zachowań problemowych (alkohol i inne), brak dbałości o zapewnienie specjalnych działań edukacyjnych dziecku i któremu zalecono takie wskazania, brak zapewnienia pomocy psychopedagogicznej, odmowa poddania dziecka zabiegom korekcyjnym,

- terapeutycznym w sytuacjach występowania u niego problemów z zachowaniem, zaburzeń emocjonalnych i innych, brak zainteresowania sytuacją szkolną dziecka, całkowity brak współpracy i zainteresowania rodziców/ opiekunów sytuacją szkolną dziecka;

- Emocjonalne: brak wsparcia małoletniego w sytuacjach trudnych dla niego, brak zainteresowania dzieckiem, niezwracanie uwagi na dziecko, brak nawiązywania z małym dzieckiem kontaktu/ wchodzenia w interakcje z dzieckiem, dopuszczanie do przebywania przez dziecko w sytuacjach, które są dla niego szkodliwe w sensie psychologicznym (np. przemoc między rodzicami, przemoc w mediach itp.);

- Porzucanie: pozostawienie dziecka bez opieki i nadzoru na długi czas lub z intencją pozbycia się dziecka, w tym wyrzucanie (z domu lub odmowa o przyjęcia małoletniego po ucieczce)[5]

Przemoc rówieśnicza - (agresja rówieśnicza): występuje, gdy dziecko doświadcza różnych form przemocy ze strony rówieśników.

Cele standardów ochrony dzieci:

Zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom, rodzicom lub opiekunom, a także pracownikom sprawującym opiekę w formule opiekuna w żłobku.
Przekazanie pracownikom informacji, które pozwolą im wywiązywać się z obowiązku ochrony dziecka na najwyższym możliwym poziomie.
Dostarczenie rodzicom lub opiekunom informacji na temat zasad obowiązujących w żłobku, a także możliwości uzyskania wsparcia w sytuacji krzywdzenia dziecka.
Wskazanie dzieciom, rodzicom lub opiekunom wysokiego zaangażowania opiekunów w ochronę dzieci.
Włączenie rodziców i opiekunów w zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom.

Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci w niepublicznym żłobku Malinowa Chatka

Dyrektor - Michał Dziennik

Ważne instytucje położone najbliżej żłobka

Placówka ochrony zdrowia:

NZOZ J.H.O. Eskulap, ul. Gwiaździsta 16, 66 – 400 Gorzów Wlkp.

Jednostka pomocy społecznej[6]:

GCPR

ul. Walczaka 42, 66 – 400 Gorzów Wlkp.

SOW:

Okrzei 39, 66 – 400 Gorzów Wlkp.

Poradnia psychologiczno-pedagogiczna:

Czereśniowa 4/i, 66 -400 Gorzów Wlkp.

Ośrodek wczesnej interwencji:

ul. Franciszka Walczaka 1, 66 – 400 Gorzów Wlkp.

Sąd rejonowy:

ul. Chopina 52, 66 – 400 Gorzów Wlkp.

Jednostka policji:

ul. Zygalskiego 2, 66 – 400 Gorzów Wlkp.

Ważne organy i organizacje

Rzecznik Praw Obywatelskich: Infolinia 800 676 676
Rzecznik Praw Dziecka: Tel. 22 583 66 00

Rozdział I Środki ochrony dzieci przed krzywdzeniem

Część pierwsza: zasady rekrutacji oraz wymogi wobec pracowników

Opiekun w żłobku

§ 1. Umiejętności dodatkowe każdego pracownika

Pracownik placówki zna czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.

§ 2. Zasady rekrutacji pracowników

1. Przed zatrudnieniem nowego pracownika lub dopuszczeniem nowo przyjętej osoby do czynności w działalności opiekuna żłobkowego dokładnie określamy jakie czynności będzie wykonywać.

2. W trakcie rekrutacji uzyskujemy:

1) dane osobowe kandydata, takie jak: imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia, dane kontaktowe, potwierdzone okazaniem i sprawdzeniem dokumentu tożsamości;

2) informacje dotyczące:

a) wykształcenia kandydata/kandydatki;

b) kwalifikacji zawodowych kandydata/kandydatki;

c) przebiegu dotychczasowego zatrudnienia kandydata/kandydatki.

3. Chcąc uzyskać dodatkowe informacje o kandydatce/kandydacie możemy poprosić o przedstawienie referencji z poprzednich miejsc zatrudnienia (od poprzedniego pracodawcy) lub wskazanie osoby, która może porozmawiać w celu przedstawienia nam opinii na temat kandydatki / kandydata. Pamiętamy jednak, że nie ma przepisu prawa, który pozwala nam odrzucić kandydata tylko dlatego, że nie przedstawi takich referencji[7].

§ 3. Weryfikacja danych o karalności

Przed zawarciem umowy o pracę lub nawiązaniem współpracy z osobą na innej podstawie niż stosunek pracy w żłobku prosimy o okazanie informacji o karalności[8].

§ 4. Obowiązki przed przystąpieniem do pracy

1. Przed przystąpieniem do wykonywania swoich obowiązków każdy pracownik zapoznaje się ze standardami ochrony dzieci.

2. Po zapoznaniu się ze standardami ochrony dzieci każdy pracownik podpisuje oświadczenie o zapoznaniu się z nimi. Oświadczenie zostaje włączone do akt osobowych pracownika lub do umowy cywilnoprawnej/dokumentów wolontariusza.

b) Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci.

§ 5. Obowiązki osób odpowiedzialnych za standardy ochrony dzieci

Do obowiązków osoby odpowiedzialnej za standardy ochrony dzieci należy:

1) udostępnianie standardów ochrony dzieci na stronie internetowej żłobka w siedzibie oraz w widocznym dla wszystkich miejscu na terenie placówki.

2) przygotowanie opiekuna w żłobku do stosowania standardów ochrony dzieci przed przystąpieniem do pracy albo po dokonaniu jakichkolwiek zmian w istniejących już w placówce standardach;

3) prowadzenie ewidencji pracowników, którzy zapoznali się ze standardami ochrony dzieci przed przystąpieniem do pracy albo po dokonaniu jakichkolwiek zmian w istniejących już w żłobku standardach;

4) okresowy przegląd standardów ochrony dzieci w porozumieniu i współpracy z właścicielem i pracownikami;

5) monitorowanie prawidłowości stosowania standardów.

§ 6. Obowiązki osoby odpowiedzialnej za ochronę dziecka

Do osoby odpowiedzialnej za ochronę dziecka należy (adekwatnie do sytuacji):

1) przyjęcie zgłoszenia o wystąpieniu czynnika ryzyka zagrożenia dobra dziecka;

2) przyjęcie zgłoszenia o:

a) ujawnieniu lub przyjęciu powiadomienia o incydencie bądź zdarzeniu zagrażającemu dobru dziecka;

b) ujawnieniu czynników krzywdzenia lub symptomów krzywdzenia dziecka;

c) ujawnieniu krzywdzeniu dziecka;

d) podejrzeniu bądź ustalonym udostępnieniu, rozpowszechnieniu lub

wykorzystaniu wizerunku dziecka;

3) podjęcie właściwej interwencji w celu ochrony dziecka, w tym:

a) przeprowadzenie rozmowy z rodzicem lub opiekunem;

b) powiadomienie ośrodka pomocy społecznej;

c) zawiadomienie sądu rodzinnego;

d) złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego.

3) Archiwizacja i przechowywanie dokumentów w teczce „zgłoszenia” w pomieszczeniu biurowym.

§ 7. Obowiązki osoby odpowiedzialnej za udzielenie dziecku wsparcia

Do osoby odpowiedzialnej za udzielanie wsparcia dziecku należy:

opracowanie planu pomocy dziecku we współpracy z opiekunem.

( opracowany plan znajduję się w dokumentacji SOM w biurze )

regularne monitorowanie wsparcia udzielanego dziecku.

Część druga: Zasady bezpiecznych relacji między pracownikami a dziećmi

§ 8. Komunikacja

1. Dbamy, aby każdy komunikat, działanie bądź czynność podejmowana w stosunku do dziecka były adekwatne do sytuacji, stopnia jego rozwoju i indywidualnych możliwości. Kontakty opiekuna/wolontariusza z dzieckiem mają być bezpieczne, uzasadnione i nie mogą skutkować nierównym traktowaniem dziecka w stosunku do innych dzieci, w tym jego faworyzowaniem.

2. Podejmując decyzje dotyczące dziecka, zawsze kierujemy się jego bezpieczeństwem, dobrem i potrzebami. Gdy jest to możliwe z uwagi na wiek dziecka, informujemy je o tym, a także wysłuchujemy jego opinii.

3. W relacjach z dzieckiem:

1) zachowujemy cierpliwość, otwartość i okazujemy mu szacunek;

2) słuchamy uważnie, a w przypadku zadania pytania udzielamy odpowiedzi adekwatnej do wieku dziecka i określonej sytuacji;

3) pozostajemy wrażliwi i pełni szacunku na różnice, uwarunkowania językowe, kulturowe, religijne lub etniczne dziecka.

§ 9. Prywatność

1. Każdy opiekun szanuje prawo dziecka do prywatności.

2. Jeżeli zajdzie potrzeba indywidualnej rozmowy z dzieckiem, planujemy i przeprowadzamy ją w taki sposób, aby nie przebywać z dzieckiem na osobności bez możliwości kontroli innych osób[9].

§ 10. Zasady opiekunów w relacjach z dziećmi

1. W żłobku przestrzegamy poniższych zasad:

1) opiekun nie spożywa alkoholu, wyrobów tytoniowych, innych używek bądź nielegalnych substancji; opiekun nie ogląda treści erotycznych i pornograficznych bez względu na ich formę w trakcie pracy z dziećmi i na terenie placówki;

2) opiekun nie podaje dzieciom alkoholu, wyrobów tytoniowych, innych używek bądź nielegalnych substancji ani leków, które nie są zalecone przez lekarza;

3) opiekun nie utrwala wizerunku dziecka (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie) dla potrzeb niezwiązanych z działalnością placówki;

4) opiekun nie dotyka dziecka w sposób, który można uznać lub jest

nieprzyzwoity bądź niestosowny;

5) opiekun w obecności dzieci nie używa wulgarnych słów, gestów lub żartów;

6) opiekun nie stosuje żadnej z form przemocy wobec dziecka;

7) opiekun nie lekceważy dziecka, nie obraża go, nie krzyczy na dziecko;

8) opiekun nie ujawnia wobec osób nieuprawnionych (w tym wobec innych dzieci) informacji wrażliwych dotyczących dziecka, związanych z wizerunkiem dziecka, jego sytuacją rodzinną, ekonomiczną, medyczną, opiekuńczą i prawną.

§ 11. Ochrona dziecka

W przypadku pracy z dzieckiem, o którym wiemy, że może doświadczać lub doświadczyło krzywdzenia (seksualnego, fizycznego bądź zaniedbania) zachowujemy szczególną ostrożność, gdy stara się ono nawiązać bliską relację z pracownikiem. Nie jest to odtrącenie dziecka, ignorowanie jego potrzeb. Ostrożność ta ma na celu ochronę dziecka i umożliwieniu mu powrotu do stabilizacji emocjonalnej.

§ 12. Czynności pielęgnacyjne

Podczas czynności pielęgnacyjnych, higienicznych i związanych z ochroną zdrowia dziecka, pracownik ogranicza kontakt fizyczny z dzieckiem do czynności niezbędnych, adekwatnych do wieku i rozwoju dziecka. Przeprowadza je w taki sposób, aby podczas przebywania z dzieckiem na osobności zawsze istniała możliwość kontroli ze strony innej osoby.

§ 13. Zasady relacji między dziećmi

1. Pracownik zna i stosuje zasady bezpiecznych relacji między dziećmi ustalone w żłobku.

2. Treść zasad bezpiecznych relacji między dziećmi uwzględnia potrzeby rozwojowe dzieci przebywających w żłobku.

3. Ewaluację i weryfikację zasad bezpiecznych relacji pomiędzy dziećmi przeprowadzamy nie rzadziej niż raz w roku, w tym po każdej sytuacji kryzysowej, jeśli w placówce podjęto interwencję z powodu krzywdzenia rówieśniczego lub z powodu krzywdzenia ze strony osoby trzeciej.

§ 14. Komunikacja między dziećmi

Dbamy o to, by każde dziecko:

1) miało do innych dzieci stosunek życzliwy i pełen szacunku, nie obrażało innych dzieci;

2) bawiło się z innym dziećmi w zgodzie;

3) nie odbierało przedmiotów, którymi bawi się inne dziecko lub które do niego należą, bez jego zgody;

4) szanowało prywatność innych dzieci;

5) nie dotykało innego dziecka w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.

6) Uczyło się skutecznie określać i wyrażać granice wobec innych dzieci, mówiąc np.: stop, boli.

§ 15. Szkolenia

1. Opiekunowie otrzymują szkolenia z obszaru ochrony dzieci, dostosowane do roli pełnionej w żłobku. Szkolenia z zakresu ochrony dzieci odbywają się w formie stacjonarnej lub w formule online (webinaria, e-learning, cyfrowe materiały edukacyjne).

2. Działania szkoleniowe dotyczą w szczególności:

a) obowiązujących w placówce zasad i procedur ochrony dzieci,

b) rozpoznawania czynników i symptomów krzywdzenia dzieci,

c) przeciwdziałania przemocy i podejmowania stosownych interwencji.

3. Opracowanie harmonogramu szkoleń i działań edukacyjnych koordynuje osoba odpowiedzialna za przygotowanie opiekuna do stosowania obowiązujących w żłobku standardów ochrony dzieci.

4. Szkolenie z zakresu standardów ochrony dzieci przeprowadza się minimum raz w roku.

5. Przeszkolenie ze standardów ochrony małoletnich przechodzi każdy nowy opiekun przed podjęciem zatrudnienia

6. Szkolenia dla rodziców z zakresu standardów ochrony dzieci przeprowadza osoba odpowiedzialna za standardy ochrony małoletnich nie rzadziej niż raz w roku.

7. Informacje o szkoleniach umieszczamy na tablicy ogłoszeń.

8. Szkolenia przeprowadza dyrektor placówki.

Rozdział II Procedury podejmowania interwencji i udzielania wsparcia

§ 16. Interwencja i rodzaje procedur interwencyjnych

1. Celem interwencji jest powstrzymanie krzywdzenia dziecka i zapewnienie mu ochrony.

2. Celem procedury interwencji jest ustalenie sposobu działania w żłobku w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub ujawnienia krzywdzenia dziecka.

3. Przy wyborze właściwej procedury reagowania na krzywdzenie dziecka kierujemy się kryterium stopnia zagrożenia dobrostanu dziecka. Uwzględniamy także kto jest osobą krzywdzącą – pracownik, rodzic / opiekun czy też inne dziecko.

4. Wyróżniamy dwa stopnie zagrożenia bezpieczeństwa dziecka:

1) bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka;

2) naruszanie dobrostanu psychicznego i fizycznego dziecka;

§ 17. Utrwalanie interwencji i poufność interwencji

1. Z przebiegu każdej interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik do niniejszego dokumentu. Karta interwencji stanowi załącznik do prowadzonego przez placówkę rejestru interwencji, która przechowywana jest w teczce „Karty interwencji”

2. Karty interwencji są udostępnione uprawnionym instytucją lub organom w toku postępowania.

3. Wszystkie osoby, które uzyskały informację o krzywdzeniu dziecka lub zapoznały się z informacjami dotyczącymi tego zdarzenia są zobowiązane do zachowania poufności. Nie dotyczy to informacji przekazywanym uprawnionym instytucjom lub organom w celu dalszej ochrony dziecka.

§ 18. Podejrzenie krzywdzenia

1. Jeżeli opiekun podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone bądź otrzyma taką informację, ma obowiązek natychmiastowego sporządzenia notatki służbowej i przekazania jej osobie odpowiedzialnej za ochronę dziecka, która podejmuje dalsze czynności interwencyjne.

2. Jeżeli opiekun ustawowy podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone bądź otrzyma taką informację, ma obowiązek złożyć zawiadomienie do prokuratury.

3. Jeżeli występują zagrożenie lub bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka i nie jest możliwe natychmiastowe zawiadomienie osoby odpowiedzialnej za ochronę dziecka, nie stosuje się zasady z punktu pierwszego. Odpowiednie czynności bezpośrednio podejmuje pracownik, który ujawnił zagrożenie a po interwencji przekazuje notatkę w tej sprawie osobie odpowiedzialnej za ochronę dziecka.

4. Jeżeli zgłoszono krzywdzenie ze strony osoby wyznaczonej w żłobku do prowadzenia interwencji, wówczas interwencja prowadzona jest przez organy nadrzędne odpowiedzialne za prowadzenie placówki.

§ 19. Zaniedbanie lub naruszenie dobrostanu fizycznego bądź psychicznego dziecka.

1. W przypadku zauważenia przez opiekuna, że krzywdzenie przybiera formę zaniedbania lub naruszenie dobrostanu fizycznego bądź psychicznego i nie występuje zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, należy sporządzić kartę interwencji oraz przekazać ją osobie odpowiedzialnej za krzywdzenie dzieci, która w toku postępowania może:

a) zorganizować spotkanie/a z rodzicem / opiekunem dziecka i przekazać swoje ustalenia;

b) wyjaśnić, jak powinno wyglądać prawidłowe zachowanie wobec dziecka;

c) pouczyć o potrzebie/możliwości skorzystania ze specjalistycznego wsparcia, u innych organizacji lub służb a także o działaniach, które ma obowiązek podjąć zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej;

d) poinformować, że sytuacja dziecka będzie monitorowana a w braku poprawy w ciągu 7 dni lub nieobecności dziecka w żłobku zawiadomiony zostanie sąd rodzinny. Zasady tej nie stosujemy, jeśli występuje sytuacja z pkt 3;

e) powiadomić ośrodek pomocy społecznej właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka lub jednostkę policji o konieczności wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty”.

2. Jeżeli sytuacja dziecka nie uległa poprawia, rodzic / opiekun zaniedbuje potrzeby psychofizyczne dziecka lub też zachodzi podejrzenie chronicznej niewydolności wychowawczej, wykonując obowiązek ustawowy, powiadamiamy właściwy ośrodek pomocy społecznej o potrzebie pomocy wskazanej rodzinie.

3. Jeżeli z rozmowy z rodzicem / opiekunem wynika, że nie jest on zainteresowany pomocą dziecku, ignoruje zdarzenie lub nie widzi konieczności zmian, osoba odpowiedzialna za interwencję od razu sporządza wniosek o wgląd w sytuację rodziny, który kieruje do właściwego sądu rodzinnego wnosząc, aby sąd powiadomił, czy wszczęto postępowanie czy też nie znaleziono podstaw do jego wszczęcia[10].

§ 20. Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka – podejrzenie popełnienia przestępstwa

Jeśli krzywdzenie ze strony rodzica / opiekuna zagraża lub bezpośrednio zagraża życiu lub zdrowiu dziecka, w tym, gdy zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa, nie przeprowadza się rozmowy z opiekunami. W takiej sytuacji osoba odpowiedzialna za interwencję lub osoba, która powzięła informację o krzywdzeniu:

1) niezwłocznie informuje odpowiednie służby (policja, pogotowie ratunkowe), dzwoniąc pod numer 112 lub 999 (pogotowie)[11];

2) zawiadamia służby odpowiedzialne za procedurę wskazaną w art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej[12].

3) przekazuje Policji wszystkie znane jej okoliczności dotyczące sytuacji dziecka.

§ 21. Plan wsparcia

1. Po ujawnieniu krzywdzenia dziecka przez opiekuna osoba odpowiedzialna za wsparcie dziecka sporządza - we współpracy z innymi członkami personelu – plan wsparcia dziecka oraz regularnie (co najmniej raz w tygodniu) monitoruje postępy jego realizacji.

2. Osoba odpowiedzialna za wsparcie może współpracować przy opracowaniu planu z innymi członkami personelu.

3. Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:

a) wsparcia, jakie placówka zaoferuje dziecku;

b) skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy, jeżeli jest to możliwe/istnieje taka potrzeba;

c) częstotliwości i sposobów monitorowania wsparcia udzielanego dziecku.

4. Plan pomocy dziecku jest przedstawiany przez osobę odpowiedzialną za udzielenie wsparcia rodzicom / opiekunom dziecka z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.

5. Plan wsparcia przechowywany jest w dokumentacji SOM w biurze.

§ 22. Podejrzenie krzywdzenia przez opiekuna

1. W przypadku gdy zgłoszono krzywdzenie dziecka przez opiekuna, zostaje on w trybie natychmiastowym odsunięty od pracy z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy. O podejrzeniu krzywdzenia informowany jest natychmiast przedstawiciel ustawowy dziecka.

2. Osoba odpowiedzialna za interwencję w miarę możliwości przeprowadza rozmowę z dzieckiem. Celem rozmowy jest ustalenie przebiegu zdarzenia, ale także wpływu zdarzenia na zdrowie psychiczne i fizyczne dziecka. Ustalenia są odnotowywane w karcie interwencji, przechowywanej w dokumentacji SOM w biurze.

3. Jeżeli podejrzenie krzywdzenia zgłosił opiekun dziecka, a nie zostało ono potwierdzone, należy przesłać opiekunowi stosowną informację w formie pisemnej.

4. W przypadku gdy naruszenie dobra dziecka nie było rażące, dyrekcja przeprowadza rozmowę z pracownikiem i przywraca do czynności/obowiązków z uważnym monitorowaniem dalszego postępowania i zachowania pracownika.

5. Jeżeli doszło do rażącego naruszenia dobra dziecka w wyniku działania lub zaniechania żłobku to przeprowadza się rozmowę z pracownikiem, odsuwa od wykonywania pracy oraz udziela się pracownikowi nagany z wpisem do akt i dalsze konsekwencje kadrowe -łącznie ze zwolnieniem dyscyplinarnym.

§ 23. Podejrzenie krzywdzenia rówieśniczego

1. W przypadku podejrzenia o krzywdzenie dziecka przez inne dziecko przebywające w placówce należy niezwłocznie przeprowadzić rozmowę z rodzicami / opiekunami dzieci. Informacje uzupełniamy również rozmawiając z innymi osobami, które mogą mieć wiedzę o zdarzeniu. W trakcie rozmów dążymy do ustalenia przebiegu zdarzenia, a także wpływu zdarzenia na zdrowie psychiczne i fizyczne dziecka krzywdzonego. Wszystkie ustalenia są odnotowywane w karcie interwencji. Dla dziecka krzywdzącego oraz krzywdzonego sporządza się oddzielne karty interwencji przechowywanej w dokumentacji SOM w biurze.

2. Wspólnie z rodzicami /opiekunami dziecka krzywdzącego opracowujemy plan naprawczy, celem zmiany niepożądanych zachowań dziecka.

3. Z rodzicami / opiekunami dziecka poddawanego krzywdzeniu opracowujemy plan zapewnienia mu bezpieczeństwa, włączając w ten plan sposoby odizolowania go od źródeł zagrożenia.

4. W trakcie rozmów ustalamy także czy dziecko podejrzewane o krzywdzenie innego dziecka samo nie jest krzywdzone przez opiekunów, innych dorosłych bądź inne dzieci. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności należy podjąć interwencję także w stosunku do tego dziecka i wszcząć procedurę taką, jak w przypadku każdego innego podejrzenia, że dziecko krzywdzone jest przez opiekunów.

Rozdział III Procedury przeglądu standardów ochrony dzieci

§ 24. Aktualizacja standardów

1. Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci, przeprowadza raz w roku ankietę skierowaną do wszystkich pracowników, która obejmuje znajomość oraz przestrzeganie standardów ochrony dzieci, a także ewentualną potrzebę wprowadzenia zmian w istniejących już w placówce standardach. Wzór ankiety stanowi Załącznik [nr] do niniejszej standardów. W ewaluację wyników ankiety możemy włączyć rodziców i dzieci, stosownie do ich możliwości poznawczych.

2. Na podstawie ankiet, o których mowa w ustępie 1 osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci sporządza raport, który następnie przekazuje właścicielowi placówki. Jedną część raportu powinna zawierać ocenę znajomości standardów przez personel placówki, kolejna - zestawienie zgłaszanych naruszeń standardów ochrony dzieci, ostatnia - propozycje zmian w zakresie tychże standardów/

3. Właściciel placówki w terminie jednego miesiąca od otrzymania raportu, o którym mowa w ust. 2, podejmuje decyzje odnośnie wprowadzenia zmian w zapisach standardów ochrony dzieci i powierza przygotowanie nowego tekstu osobie odpowiedzialnej za standardy ochrony dzieci.

4. Jeśli na podstawie raportu okaże się, że stopień znajomości standardów ochrony dzieci wśród pracowników jest niewystarczający, osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci, ma obowiązek przeprowadzić dla nich szkolenie uzupełniające wiedzę w tym zakresie.

§ 25. Ewaluacja procedur podejmowania interwencji

Opiekun w żłobku raz na kwartał dokonuje przeglądu decyzji i podjętych działań w zakresie przeciwdziałania krzywdzeniu, a także ocenia ich skuteczność.

§ 26. Zapisy końcowe

1. Standardy ochrony dzieci obowiązują od dnia 15.06.2026r.

2. Udostępnienie standardów ochrony dzieci następuje w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi przez personel placówki, rodziców / opiekunów dzieci:

a) wywieszenie na tablicy ogłoszeń w korytarzu.

b) opublikowanie na stronie internetowej.

[1] W rozumieniu art. 98 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.i.o.): Rodzice są przedstawicielami ustawowymi

dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga

rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.

[2] W rozumieniu art. 94 § 3 K.r.i.o.: Jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli

rodzice są nieznani, ustanawia się dla dziecka opiekę.

[3] W rozumieniu Art. 1121 K.r.i.o.: Obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem:

1) umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności

w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej,

prowadzącego rodzinny dom dziecka albo kierującego placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną

placówką opiekuńczo-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym;

2) pozbawionym opieki i wychowania rodziców umieszczonym w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie

pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej, jego wychowania i reprezentowania w

tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb,

należą do kierującego odpowiednio zakładem opiekuńczo-leczniczym, zakładem pielęgnacyjno-opiekuńczym

lub zakładem rehabilitacji leczniczej.

Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka.

[4] W rozumieniu art. 25 Ustawy z dnia 22 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem

zbrojnym na terytorium tego państwa: Małoletniego obywatela Ukrainy, który przebywa na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki osób dorosłych odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem.

[5] Definicja krzywdzenia opracowana przez Prof. dr hab. Ewa Jarosz, Prorektorkę ds rozwoju kadry

Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

[6] Przy czym należy pamiętać, że właściwość miejscową ośrodka ustala się ze względu na miejsce

zamieszkania dziecka, a nie miejsce działania placówki.

[7] Np. skutkować odmową zatrudnienia wyłącznie wobec odmowy przedłożenia referencji.

[8] a) art. 15 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku

do lat 3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 338);

b) art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r.

[9] Np. drzwi nie mogą być nigdy zamykane na klucz od środka, w miarę możliwości każde drzwi

wyposażane są w przeszkloną, widoczną część itp.

[10] Podstawa prawna: art. 572 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego: Na wniosek osoby lub instytucji, o

której mowa w § 1 lub 2, sąd opiekuńczy informuje o wszczęciu postępowania z urzędu lub braku

podstaw do jego wszczęcia z urzędu

[11] Art. 12. Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024r., poz. 424, 834) 1. Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych lub zawodowych powzięły

podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy domowej, niezwłocznie

zawiadamiają o tym Policję lub prokuratora.

2. Osoby będące świadkami przemocy domowej powinny zawiadomić o tym Policję, prokuratora lub inny

podmiot działający na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej.

[12] Art. 12a. ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej:

1. W razie zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny zapewnia

dziecku ochronę przez umieszczenie go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej w rozumieniu

art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17), dającej gwarancję

zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i należytej opieki, w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka

lub instytucjonalnej pieczy zastępczej.

2. (..)

3. Decyzję, o której mowa w ust. 1, pracownik socjalny podejmuje wspólnie z funkcjonariuszem Policji, a

także z lekarzem, ratownikiem medycznym lub pielęgniarką. (…)